۱۳۹۷ اردیبهشت ۲۶, چهارشنبه

دوو وێنەی دیکەی هەڵکردنی ئاڵای کوردستان لە سەر بنکەی هەیئەت ڕەئیسەی میللی کوردستان



هه‌ڵکردنی ئاڵا له‌ سه‌ر خانووی هه‌یئه‌ت ڕه‌ئیسه‌ی میللی26ی سه‌رماوه‌زی 1324 [ 17ی دیسامبری 1946 ]، مهاباد
گۆڤاری کوردستان بڵاوکه‌ره‌وه‌ی بیری حیزبی دێمۆ کوردستان له‌ ژماره‌ی سێیه‌می خۆیدا، مانگی خاکه‌لێوه‌ی 1325 [ مارسی 1946] له‌ ژێر سه‌ردێڕی "هه‌ڵکردنی ئاڵای موقه‌ده‌سی کوردوستان له‌ مهاباد" ده‌نووسێ : " ..... ڕۆژی 26 ی سه‌رماوه‌ز [ی 1324ی هه‌تاوی] = 17ی دیسامبری 1945،ته‌واوی نوینه‌ره‌کانی ئه‌هالی کوردوستان له‌ شاری, مهاباد کوبونه‌وه‌. له‌ سه‌عات 10ی به‌یانی له‌ کانگای حیزب ئاڵای کورد به‌ حوضوری ده‌هه‌زار نه‌فه‌ر هه‌لگیرا و له‌ کاتیک دا ده‌سته‌ی موزیک مارشی میللی لی ده‌دا و له‌ سه‌رتاسه‌ری شه‌قامی وه‌فایی دا صه‌فی نیزام که‌ لوله‌ی تفه‌نگ و موسه‌لسه‌ل وسه‌رنیزه‌یان ده‌دره‌وشا ده‌سته‌ی لاوان و قوتابیانی مه‌کته‌ب،کچ و کور، له‌ لای راستی ئالا له‌ حه‌ره‌که‌ت دا بون گه‌وره‌ وچوکی مهاباد هه‌یئه‌ت و نوینه‌رانی حیزبی دیموکرات له‌ پشت سه‌ری ئالا سه‌ری ته‌عظیمیان بو دانه‌واندبو و، بو ئیحتیرام چه‌پله‌یان لی ده‌دا و هورایان ده‌کیشا و، پیشه‌وای موعه‌ظه‌می کوردستان جه‌نابی قاضی محمد وتاریکی به‌ تینی له‌ بابه‌ت ئالای موقه‌ده‌سی کوردستان ئیراد فه‌رمو.ئه‌وجار له‌ پاش نوتق و خیطابه‌ و تیرهاویشتنیکی زور وبه‌ جیهینانی مه‌راسیم و نه‌صبی ئالا له‌ سه‌ر عه‌ماره‌تی هه‌یئه‌تی ره‌ئیسه‌ی میللی جیژنه‌ دوایی هات...."
وێنه‌هه‌ڵگر: سه‌یادیان یان سمایل خانی فه‌ڕوخی





مەلا مستەفا و هێندێک لە سەرکردەکانی دیکەی کوردستانی عێڕاق لە مەهاباد


لە پشت سەر ژەنەڕال مایۆر مستەفا بارزانی 

لە ڕاستەوە : محەمەد مەحموود، عێزەت عەبدولعەزیز ، نووری ئەحمەد تەها ، ؟

له‌ده‌وڵه‌تی جمهووری کوردستاندا محه‌مه‌د حوسێنی سه‌یفی قازی کۆمه‌ک فه‌رمانده‌ی هه‌موو هێز و وه‌زیری جه‌نگ [هێزی دێمۆکڕاتی کوردستان]، مسته‌فای بارزانی قائدی کوردی بارزان و فه‌رمانده‌ی هێزی بارزانیان، ئه‌مه‌ر خانی شه‌ریفی سه‌رۆکی تایفه‌ی کارداری کۆنفێدراسیۆنی عه‌شیره‌تی شکاک و یه‌ک له‌ نوێنه‌رانی کوردستان بۆ ئیمزا کردنی په‌یمانی برایه‌تی و دۆستایه‌تی له‌ نێوان کوردستان و ئازه‌ربایجان و حه‌مه‌ ڕه‌شید خانی قادرخانزاده‌ فه‌رمانده‌ی هێزی بۆکان و مه‌نته‌قه‌ی سه‌را پله‌ی ژه‌نه‌ڕال مایۆری یان هه‌بوو.
پێشه‌وا له‌ وته‌یه‌کدا له‌ کاتی ڕۆیشتنی بۆ ته‌ورێز له‌ 15 – 2- 1325 که‌ له‌ "کوردستان ی، ژماره‌ی 46، شه‌مۆ 21ی بانه‌مه‌ڕی 1325/11ی مه‌ی 1946" دا چاپ کراوه‌ له‌ گه‌ڵ شتی دی ده‌ڵێ : " برایانی خۆشه‌ویستی بارزانی که‌ له‌ ڕێگای وه‌ده‌ست خستنه‌وه‌ی ئازادیی کوردستانی مه‌زن وڵات و ماڵ و منداڵیان له‌ پێش چاو نییه‌ و هه‌موویان له‌ پێناو ئه‌و مه‌تڵه‌به‌ ناوه‌، مه‌ردانه‌ له‌ کۆشش دان ، جێگای شانازییه‌ و ئازادیخواهی میلله‌تی کورده‌واری نمایش ده‌ده‌ن و شاره‌زایی وان له‌ عه‌مه‌لییاتی جه‌نگی و ئازایی و ڕه‌شیدییان که‌ سیفاتی مومه‌یزه‌ی کوردانه‌ له‌ شه‌ڕی سالح ئاوایه‌ دا مه‌علووم بوو که‌ عیده‌یه‌کی 200 نه‌فه‌ری ئۆردووی فارسه‌کان ده‌یه‌ویست بۆ لای سه‌رایه‌ بێت ئه‌وان به‌ 170 نه‌فه‌ری پێشیان پێ گرتن، 110 نه‌فه‌ریان لێ کوشتن ، 40 ئه‌سیریان لێ گرتن و ته‌له‌فاتێکی زۆریان لێ دان به‌ بێ ئه‌وه‌ی یه‌ک نه‌فه‌ریان خوێنی له‌ که‌پۆی بێ.
جه‌نابی حه‌مه‌ ڕه‌شیدخان که‌ چه‌ند وه‌خته‌ له‌و ڕێگایه‌ دا ئیمتیحانی خۆی داوه‌، هه‌مووی ئه‌وانه‌ به‌ڵگه‌یه‌کی زۆر گه‌وره‌ن که‌ جونبشی ئازادیخواهی کوردستان به‌ هۆی سیاسه‌تی خاریجی نه‌بووه‌ به‌ڵکوو هێزێکه‌ له‌ دڵی هه‌موو کوردێک دا مه‌وجووده‌.........."

ئه‌م وێنه‌یه‌ ده‌بێ له‌ عه‌کاسخانه‌ی سه‌یادییان له‌ مهاباد هه‌ڵگیرابێ.

بەڵگەیەکی وەزارەتی عەدلیەی کوردستان ، جەمهوری کوردستان


۱۳۹۶ مرداد ۱, یکشنبه

دەستخەتی دوکتور ئەمیر حەسەنپوور لە کتێبی ' کوردستان لە سێبەری مێژوو" ی سوسان مەیسێلاس دا لەمەڕ مەزاری قازییەکان


نەخشە ، گۆڕی قازییەکان

' کاتێک ئێمە نەخۆش دەکەوتین ( لە تافی منداڵیم دا ) دایکم دەیبردینە  سەر قەبری قازییەکان بۆ ئەوەی چاک ببینەوە، ئەوێ نزرگەیەک بوو و دایکم پێی دەگوتین ئەوانە شەهیدن.
ڕەنگە ئەو بە نزرگە دانانە بووبێتە هۆی بڕیاردانی حکوومەتی ئێران بۆ ئەوەی گۆڕی سێ قازییەکان وەگوێزێ. هەڵبەت، ئەوان نەیان گوت دەیانەوێ گۆڕەکان ڕاگوێزن. گوتیان لەوێ دارستانێک ساز دەکەن بە فارسی ،جەنگەڵی مەسنووعی (لێڕەواری دەسکرد) لە داوێنی ئەو کێوەی گۆڕستانەکەی لێ یە. چەند میترێک  دوور لە گٶڕەکان ڕێپێڵگەیەکیان ساز کرد و کێلی زۆر لە قەبرەکانیان ڕاگوێست لەوانە ئی سێ قازییەکان  ( ئەمن تاریخی ووردی ئەوەم وەبیر نایە بەڵام دەکرێ لە ساڵی ١٩٥٩ یان ١٩٦٠ دا بووبێ) . ئەمن ئەو وێنەیەم دوای لا برانی کێلەکان هەڵگرتووە. کاتێک وێنەم هەڵدەگرتن ئیحتیاتم دەکرد وام نیشان دەدا  وێنەی دیمەن و بەرجەوەند دەگرم نەک نی قەبرەکان. ئەمن فیلمی وێنەکانیشم نەبرد بۆ ئەوەی لە عەکاساخانەیەکی خۆجێی دا بیانشۆمەوە . بردمنە تارانێ و لەوێ زاهیرم کردن. '

وێنەهەڵگر و دەستخەتی ئەمیر حەسەنپوور ، زانای کوردی دانیشتووی کانا دا، ژووەنی ١٩٩٦

سەرچاوە: Kurdistan In the Shadow of History , Susan Meiselas  چاپی دووهەم  ٢٠٠٨، لاپەڕيی ٢٠٩ 

هەڵسەنگاندنی کتێبی مەحموود مەلا عززەت لە لایەن دوکتور ئەمیر حەسەنپوورەوە

هەڵسەنگاندنی بەرگی یەکەمی شوێنەوارە بە قیمەتەکەی مەحموود مەلا عززەت: ' دەوڵەتی جمهووری کوردستان ، نامە و دۆکومێنت، ستۆکهۆڵم ١٩٩٢ لەلایەن دوکتور ئەمیر حەسەنپوور وە. ئەو بابەتە لە ' ئیرانیکا ' دا بڵاو کراوتەوە.

۱۳۹۶ اردیبهشت ۲۸, پنجشنبه

چەند کەس لە خوێندکارانی کورد لە مەدرەسەی نیزامی باکۆ


چەند کەس لە خوێندکارانی کورد لە مەدرەسەی نیزامی باکۆ لەگەڵ یەکێک لە مامۆستاکانیان. لە ڕیزی پێشەوە دا عەزیز ئیبراهیمیان  دەناسرێتەوە. ئەوانەی لە پشتەوە ڕاوەستاون کەسی ناوەڕاست ڕەحمان گەرمیانی یە.

۱۳۹۶ اردیبهشت ۱۰, یکشنبه

وێنەیەکی دەگمەن و پێ نەزاندراوی پێشەوا قازیی محەمەد


وێنەیەکی دەگمەن و پێ نەزاندراوی پێشەوا قازیی محەمەد


١١-ی بانەمەڕی ١٢٧٩ی هەتاوی ( ١-ی مەی ١٩٠٠) ڕۆژی لە دایکبوونی پێشەوا قازیی محەمەدە کە ناوی بۆ هەمیشە لە مێژووی سیاسی هەموو کوردستان دا ئاستە کراوە. بەو بۆنەوەیە ئەم وێنە نەبیندراوەی  پێشەوا و تاقە کوڕەکەی عەلیی هومام قازی (کوڕی ڕەش) بڵاو دەکەینەوە.وێنەکە لە ئاڵبۆمی شەخسی ڕەحمەتی حەسەن فەتتاحی قازی دابووە کە یەکێک لە کوڕەکانی بێژەن قازی  لە تۆڕی فەیس بووک دا بڵاوی کردووەتەوە بێ ئەوەی کەسەکانی ناو وێنەکەی ناسیبێتەوە. سپاس کاک بیژەن بۆ ئەو کارە گەورەیە.
لە ڕاستەوە: ١- میرزا قاسم مەجیدی قازی [ میرزا قاسمی بادام ] ،٢- مەلا محەمەدی دربکەی [ لاهیجانی ]، ٣ و ٤ - پێشەوا قازیی محەمەد و کوڕەکەی عەلی، ٥- مەلا محەمەد سدیقی سیدقی.

تێبینی: بڵاو کردنەوەی ئەو وێنەیە لەگەڵ شەرحەکەی بە ئاماژە بە سەرچاوە ' وێنەی کۆماری کوردستان'  ڕەوایە، ئەگەر نەکرێ ناڕەوایە.