۱۳۹۴ اردیبهشت ۱۶, چهارشنبه

پێشه‌وا قازی محه‌مه‌د و میر جه‌عفه‌ری پیشه‌وه‌ری له‌ شاگۆلی

ئاغای پیشه‌وه‌ری و ئاغای قازی محه‌مه‌د له‌ کاتی ته‌ماشا کردنی عه‌مه‌لییاتی شه‌ڕی عه‌سکه‌ره‌کان 
پێنجشه‌مۆ 5-2- 1325

پێشه‌وا قازی محه‌مه‌د و میر جه‌عفه‌ری پیشه‌وه‌ری له‌ شاگۆلی
ڕۆژنامه‌ی آذربایجان (ژماره‌ی 184، یه‌کشه‌مۆ 8ی بانه‌مه‌ڕی 1325) چه‌ند خه‌به‌ری له‌ مه‌ڕ دیداری پێشه‌وا له‌ ته‌ورێز بڵاو کردووه‌ته‌وه‌.به‌ داوی ئیمزاکرانی په‌یمانی "یه‌که‌تی و برایه‌تی حکوومه‌تی میللی کوردستان و ئازه‌ربایجان"، له‌ 3ی بانه‌مه‌ڕی 1325 پێشه‌وا هه‌تا به‌ڕێکردنی ده‌سته‌ی نوێنه‌راتی ئازه‌ربایجان- کوردستان بۆ تارانێ له‌ ڕۆژی یه‌كشه‌مۆ، 8ی بانه‌مه‌ڕ و چه‌ند ڕۆژ دواتریش هه‌ر له‌ ته‌ورێز ماوه‌ته‌وه‌.
خه‌به‌ری یه‌که‌م له‌و ژماره‌یه‌ی آذربایجان دا سه‌ردانی پێشه‌وا قازی محه‌مه‌د و میرجه‌عفه‌ری پیشه‌وه‌ری یه‌ له‌ ته‌شکیلاتی ئه‌ڕته‌شی ئازه‌ربایجان.
آذربایجان ده‌نووسێ: " سه‌رۆکوه‌زیرمان له‌ گه‌ڵ پێشه‌وای گه‌لی کورد سه‌ر له‌ ته‌شکیلاتی ئه‌ڕته‌ش ده‌دن.
ڕۆژی پێنجشه‌مۆ (5ی بانه‌مه‌ڕی 1325) دانی به‌یانی جه‌نابی سه‌رۆکوه‌زیر و پێشه‌وای گه‌لی کورد حه‌زره‌تی قازی محه‌مه‌د له‌ گه‌ڵ سه‌رانی دیکه‌ی فیرقه‌ و وه‌زیره‌کان بۆ سه‌ردان له‌ ته‌شکیلاتی قوشوون ته‌شریفیان بر‌د بۆ شاگۆلی.
له‌ پێده‌شته‌کانی ده‌وروبه‌ری شاگۆلی دا تۆپچییه‌کان عه‌مه‌لییاتیان به‌ڕێوه‌برد و مانۆریان کرد. ئه‌وان له‌ ماوه‌یه‌کی که‌متر له‌ چل ڕۆژ دا ئه‌و سه‌رکه‌وتن و لێزانییه‌یان له‌ بواری تۆپ هاویشتنه‌وه‌ به‌ ده‌ست هێناوه‌.
تۆپچییه‌کان له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌ش، له‌و دواییانه‌ دا ته‌دریبیان ته‌واو کردووه‌ هه‌موو ئه‌و سێرانه‌ی دایان کردبوو ده‌ئه‌نگاوت و له‌ له‌لایه‌ن ئاماده‌ بوان و بینه‌رانه‌وه‌ ته‌شویق ده‌کران.
دوای ته‌ماشا کردنی مانۆره‌کان سه‌رۆکوه‌زیر و جه‌نابی ئاغای قازی محه‌مه‌د له‌ ده‌وری ئه‌و مێزه‌ی که‌ له‌ ده‌ره‌وه‌ و هه‌و‌ای ئازاد دا ته‌رتیب کرابوو له‌ که‌شوهه‌وایه‌کی سه‌میمی دا دانیشتن و و دوای تاوێک حه‌سانه‌وه‌م ته‌ماشای ته‌قه‌ی تۆپچییه‌کانیان کرد له‌و سێرانه‌ی له‌ پشت به‌ردان داکرا بوون.
ئاغای قازی محه‌مه‌د چالاکییه‌کانی گه‌لی ئازه‌ربایجان و توانایی عه‌سکه‌ریی ئازه‌ربایجانییه‌کانی له‌ ماوه‌یه‌کی ئاوا کورت دا ته‌قدیر کرد و سه‌باره‌ت به‌ داهاتووی دۆستایه‌تی نێوان گه‌لی کورد و گه‌لی ئازه‌ربایجان و پته‌و کردنی ڕشته‌ی یه‌که‌تی ئه‌و دوو نه‌ته‌وه‌یه‌ نوتقێکی ئیراد کرد.دوایه‌ سه‌ر‌ۆکوه‌زیر و ئاغای قازی محه‌مه‌د سه‌ریان له‌ مه‌دره‌سه‌ی ئه‌فسه‌ری، فابریکه‌کان و ته‌شکیلاته‌کانی دیکه‌ی ئه‌ڕته‌ش دا."
ڕۆژنامه‌ی کوردستان یش باسی ئه‌و سه‌ردانه‌ی کردووه‌ و ده‌نووسێ: (کوردستان، ژماره‌ی 44،دووشه‌مۆ 16ی بانه‌مه‌ڕی 1325)" حه‌زره‌تی پێشه‌وای کوردستان ده‌گه‌ڵ جه‌نابی سه‌رۆک وه‌زیری ئازه‌ربایجان به‌ سازمانی هێز
سه‌رکه‌شیان کرد. ڕۆژی 5شه‌مۆ 5-2-25 حه‌زره‌تی پێشه‌واتی کوردستان ده‌گه‌ڵ جه‌نابی سه‌رۆک وه‌زیر و باقی وه‌زیرانی ئازه‌ربایجان و سه‌رانی فیرقه‌ی دێمۆکڕات چوونه‌ شاه گۆلی و هێزی ئازه‌ربایجانیان سه‌رکه‌شی کرد." 



۱۳۹۳ بهمن ۱۹, یکشنبه

بەڵگەیەکی گمرگاتی کوردستان


ژمارە ١٤٩٠
بەروار : ١٧ / ٧ / ١٣٢٥

نیشانە
گمرگاتی  کوردستان
نەغەدە
جەنابی ئاغای  سەید ئەحمەد بەخشداری موحتەرەمی سلدووز . لە دوای ژومارە ١٤٧٩ ، [بەروار] ١٦ / ٧ / ٢٥  ڕاجیع بە  ئاغای حەسەن وەلی زادە  کە فێعلەن لەنەغەدە تەوقیف کراوە عەرز دەکرێ ئەمر بفەرموون ئەگەرماڵی کڕیوە ماڵیاتی گومرگی لێ وسووڵ و ئازادی کەن و ئەگەریش ماڵی نەکڕیوە دەستوور بفەرموو  موزاحیمی نەبن و بینێرنەوە-----------   کەریمی
سەرۆکئ ئیدارەی گمرگاتی کوردستان کەریمی
مۆری گمرگاتی کوردستان
١٣٢٥
ئیمزا: جەعفەر کەریمی
//////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////
شیکردنەوە: ١- مەبەست لە سەید ئەحمەد، سەید ئەحمەدی سەید تەهای گەیلانی یە کە لەسەردەمی کۆمار دا بەرپرسی نەغەدە بووە.  سەرلک ( مایۆر ) جەعفەری کەریمی سه‌رۆکی ته‌واوی ستادی هێزی کوردستان و هەر وەها بەرپرسی گمرگات بووە. ئەم بەڵگەیە لە تۆڕی کۆمەڵیی فەیس بووک بە سپاسەوە لە دیواری فەرەیدوون حەکیمزادە وەرگیراوە ئەویش لە ئاڕشیوی تایبەتی کاک ئاوات هەمەدانی وەرگرتووە

        وێنەی سەید ئەحمەدی سەید تەهای گەیلانی لە ڕووی وێنەیەکی بە کۆمەڵ را ساز دراوەتەوە                      

۱۳۹۳ دی ۸, دوشنبه

ڕێوڕەسمی هەڵکردنی ئاڵا لە مەهاباد


ڕێوڕەسمی هەڵکردنی ئاڵا لە مەهاباد، ٢٦ی سەرماوەزی ١٣٢٤ی هەتاوی  ( ١٧ی دیسامبری ١٩٤٥) لەم وێنەیە دا پێشەوا  لە حاڵی وتە خوێندەنەوە دا دەبیندرێ .چەند وێنەی ئەم ڕێو ڕەسمە پێشتر لێرە دا بڵاو کراوەتەوە.
سەدیقی حەیدەری و غەنی خوسرەوی لەمبەر ئەوبەری ئاڵا ڕاوەستاون.
تێبینی: ئەم وێنەیە لە  کتێبی " وێنەکان لە خۆیان دەدوێن  ، بەرگی سێیەم، لاپەڕەی ٦٩ ، عەبدولقادر سابر وەرگیراوە . ئەویش لە کەژاڵ  حەمیدعەبدولقادری وەرگرتووە. بە سپاسەوە وێنە و شەرحی  لە دیواری فەرەیدوون حەکیم زادە لە فەیس بووکەوە ڕاگوێزراوە 

۱۳۹۳ مرداد ۱۱, شنبه

دوکتور سەمەدۆف ڕەئیسی نەخۆشخانەی شووڕەوی لە تەورێز


کوردستان ، ئۆرگانی حیزبی دێمۆکڕاتی کوردستان، ژمارەی ٧٦، سێشەمۆ ٢٢ گەلاوێژ ١٣٢٥ / ١٣ی ئووت ١٩٤٦
بیمارستانی شووڕەوی یا شەفاخانەی کوردان، دوکتور سەمەدۆف و خانمەکەی یا دایک و بابی بێماران
بە قەڵەمی جەنابی ژەنەڕاڵ سەیف قازی
دانیشتووانی نیشتمانی شووڕەوی هەموو چت و گشت هێزێکیان بۆ بەرز کردنەوە و نەجات دانی ئەفڕاد و کۆمەڵانی  لێقەوماو  لە نەخۆشی و دیلی و ئاشنا کردنی ئەوان بە شارستانییەت و سەرخستنی پایەی ژیانی میلەتە هەژارەکان بەخت دەکەن.
بۆ دانیشتووانی نیشتمانی شوورەوی هیچ شتێک بەرزتر و بەنرختر لە پەرەپێدان و سەرخستنی ژیان و لەشساغی نەوعی بەشەر نییە. بە کورتی ڕێژیمی شووڕەویش یەکە یەکە و کۆمەڵانی خەڵکی شووڕەویش کە لێنینی مەزن بەردی بناغەی دانا و ستالینی گەورە پەرەی پێدا بە بەرزکردنەوەی میلەل و نەتەوەی وەداکەوتوو و دەست گرتنی ئەو میلەتانە تێدەکۆشن کە لە قوڕاوی بەدبەختی و نەخۆشی و هەژاری دا دیل و لە تاوی چارەڕەشی دا تا ئەستۆ پێوە ببوون.
هەر لە بەر ئەم حوسنی نییەت و بە شەردۆستی یەیە کە بیمارستانی شووڕەوی لە ماوەی ٣ ساڵ و هەندێکدا خزمەتێکی پڕ نرخی بە نەخٶشان و هەژاران کردووە و تا ئەوڕۆ هەزاران ئەشخاسی نەخۆشی لە گیان بوردوویان لە مەرگ نەجات داوە و لە نێو شوعەباتی بیمارستانی شووڕەوی لە ئێران دا بیمارستانی شووڕەوی تەورێز بۆ موعالەجەی بێماران و نەجات دانی نەخۆشان لە مردن دەرەجەی هەوەڵی وەرگرتووە.
بیمارستانی شووڕەوی لە تەورێز لە بەر ئەوەی هاتوچۆی کوردستانی بە سەر دا هەیە، کوردستانیش چونکوو لە حەیسی بیهداری زۆر لە پاشە ناچارن بۆ موداوا و موعالەجە بە تەورێز موڕاجەعە بکەن خزمەتێکی زۆر زلی  بە کوردان کردووە و تا ئەوڕۆ چەند سەد کوردی لە گیان بوردوو کە لە بەر سەختی مەرەز مەرگیان لە پێش چاوی خۆیان موحتەم دیوە  لە مەرگ نەجات داوە و لە وەرگرتنی حەقی موعالەجە بێ ئەندازە موڕاعاتی هەژاران دەکەن. بیمارستانی شووڕەوی لە تەورێز شەفاخانەی کوردانە. ئەو خزمەتەی بیمارستانی شووڕەوی لە تەورێز لە مودەیەکی کەم دا بە کوردانی کردووە بێ وێنەیە و تەواوی ئەو مووەفەقییەتە لە ئەسەر زانایی و هەوڵ و تێگەیشتنی پڕ دۆست و نەوع پەروەر ئاغای دوکتور سەمەدۆف ڕەئیسی بیمارستانی نێو براوە. ئەم شەخسە بە شەو و بە ڕۆژ تەواوی وەختی خۆی سەرفی خزمەت و چاوەدێری بێماران دەکا. ئاغای سەمەدۆف شەخسی خۆی جوزئییاتی وەزعییەتی بێماران لە حەیسی خۆراک و پۆشاک، مەنزل، تەختی خواب، ڕەختی خواب ، لیباس. دەوا ،موعالەجە، نەزافەت ، ساردی و گەرمی مەنزڵ و هەر شتێک کە بۆ بێمار سوودی ببێ یا زەرەر بگەیێنێ ڕەچاوی گرتووە وچووکترین غەفڵەتێک لە بێماران ناکا .
ئەم شەخسە بۆ خزمەتی بێماران شەو و ڕۆژ نازانێ و بۆ ئەو وەختی ئیستراحەت و کار وەک یەکە، تەنیا ئەو وەختە و ئەو کارە لە بەرچاو ئەو دا ئەهەمییەتی هەیە کە بە قازانجی بێمار بێت. باوەڕم پێ بکەن پیاو خەیاڵ دەکا کە ئەساسەن ماندوو بوون لە وجوودی ئەم شەخسە فەعالە دا کار ناکا و یا وجوودی ئەو لە مادەیەک دروست کراوە کە دەگەڵ وجودی خەڵکی دیکە جیاوازە. خانمی ئاغای دوکتور سەمەدۆف لە خۆی کەمتر نییە. ئەو خانمە زانا و پڕ مێهر و محەبەتە لە تەواوی مەراحیلی پێ ڕاگەیشتن بە وەزعییەتی بێماران شان بە شانی مێردەکەی حازرە و بە ڕەفتار و کرداری پڕ مێهر و عاتیفەی خۆی نەخۆشان دەلاوێنێتەوە و بە ساغ و سڵامەتی و شەفا ئومێدەواریان دەکا.بە ڕاستی ئەم دوو زاتە باوک و دایکێکن کە خودا بۆ نەخۆشانی ناردوون . لەو بێمارستانە دا لە بەر چاو ئاغای دوکتور سەمەدۆف و خانمەکەی دا هەموو بێمارێک وەک یەک وان و هەموو بە نیهایەتی جیدییەت و بە نەزەری موساوات دەرمان دەکرێن. زۆردار و بێ زۆر، فەقیر و دەوڵەمەند لە کن وان هیچ فەرقیان نییە. ئەمن کە ئەم قسانە دەڵێم  بە هەوا نییە، بەڵکوو جگەلەوە بۆخۆم چەندین جار بە چاو دیومە شەخسەن دەگەڵ ژمارەیەکی زۆر لە هەژارانی نەخۆشی کورد و عیدەیەک لە پێشمەرگەکانی برینداری هێزی کوردستان دەو بیمارستانە دا موعالەجە دەکران هیچ شوعبەیەک لە بیمارستان نەبوو کە چەند کەس کوردی تێدا موعالەجە نەکرێ .بەڕاستی ئەو ئەهەمییەتەی کە بە موعالەجەی موهیمتەرین شەخس دەدرا بەچووکەتریشیان ئەو ئەهەمییەتە دەدرا. ئەساسەن دەوێدا هەژار و دەوڵەمەند و گەورەو چکۆڵە مەعنایەکی نییە و ئەوانەش هەموو لە بەر و بووی بەشەر دۆستی و نەوع پەروەری ئاغای دوکتور سەمەدۆف و خانمەکەی دەزانم، لە بەر ئەوە بە هۆی ئەم چەند کەلیمەیە سوپاسی بێ پایانی خۆم لە لایەن هەموو خەڵکی کوردستان بە تایبەتی لە لایەن پێشمەرگەکانی کوردستانەوە بەو دوو شەخسە نەوع پەروەر و بەشەر دۆستە کە میوەی باغی تەربییەتی لێنین و ستالینی مەزنن پێشکەش دەکەم و هومێدم وایە دەوڵەت و ئەفڕادی میلەتەکانی ئیتیحادی شووڕەوی هەمیشە بە دەسەڵات و سەربەرز و دوژمن لە بەرانبەری ئەوان دا پەست و زەلیل بێت و خودا ئەو دۆست و میلەتە هەتاهەتایە پایەدار کا و بۆ خزمەت بە نەوعی بەشەر  مووەفەق و پیرووزیان کات.



۱۳۹۳ مرداد ۷, سه‌شنبه

برایم نادری جێگری وەزیری فەرهەنگی کۆماری کوردستان


برایمی نادری جێگری وەزیری فەرهەنگی کۆماری کوردستان
ئەم وێنەیە ئی چەند ساڵ بەر لە پێکهاتنی کۆمارە. برایم خان وێنەکەی پێشکەشی ئەندامێکی دیکەی  ژێکاف  سەید تاهیری هاشمی لە کرماشان کردووە و بە خەتی خۆی بۆی نووسیوە. دەستخەتەکەی لای چاپ ئی ڕەشید باجەڵان ە کە دۆست و هاوڕێی هەردووکیان بووە لە خانەقین.

سەرچاوە: محمد علی سلطانی، احزاب سیاسی و انجمن های سری در کرمانشاە، از فراموش خانە تا خانەء سیاە.
نەمر مەنافی کەریمی لە سەرکردەکانی کۆماری کوردستان لە مەڕ برایمی نادری دەنووسێ: 
" چوار مانگ له‌ حکوومه‌تی کوردستان تێپه‌ڕیبوو و له‌و ماوه‌یه‌دا که‌موکورتی و کێشه‌ی کاروباری په‌روه‌رده‌ تا ڕاده‌یه‌ک به‌لادا خرا، به‌ڵام ئیداره‌ کردنی مه‌دره‌سه‌کان له‌ گه‌ڵ ئه‌و هه‌موو حه‌وله‌ش که‌ درابوو پێداویستی به‌ جیدییه‌تێکی زیاتر بوو، بۆ پێشگرتن له‌وه‌ی کاره‌کان نه‌که‌ونه‌وه‌ سه‌ریه‌ک و کاری فه‌رهه‌نگی چه‌تی تێنه‌که‌وێ ئاغای برایمی نادری م کرده‌ جێگری [وه‌زاره‌ت] ی فه‌رهه‌نگی کوردستان ناوبراو یه‌کێک له‌ لاوانی خوێنده‌واری کرماشانی و لیسانسی ئه‌ده‌بییات بوو، به‌ڕێزی لاوێکی زۆر هه‌ڵسووڕاو و له‌ جێبه‌جێکردنی کاره‌کان دا جیدی بوو ، شه‌و و ڕۆژ بۆ ده‌مێکیش چییه‌ له‌ پێڕاگه‌یشتن به‌ پێداویستییه‌کانی مەدرەسەکان ته‌نه‌خی نه‌ ده‌کرد و ئه‌رکه‌کانی خۆی به‌ باشترین شیوه‌ پێک ده‌هێنا و من به‌ فکری ئاسووده‌وه‌ به‌ کاره‌کانی دیکه‌ی حیزبییه‌وه‌ خه‌ریک بووم".
( مەناف کەریمی ، یادداشتەکانی مەنافی کەریمی وەزیری فەرهەنگی کۆماری کوردستان، وێبنووسی ڕوانگە، ٢٥ ژانڤییەی ٢٠١٢- ئەم یادداشتانە کە لە پەڕاوێزی کتێبی سەعید هومایون دا هاتوون حەسەن قازی لە فارسییەوە کردوویەتی کوردیی سۆرانی)

۱۳۹۳ مرداد ۳, جمعه

دوگمەی یونیفۆرمی نیزامی لە سەردەمی کۆماری کوردستان دا


وەجدی عوسمان جەمیل ئۆغلوو یەکێک لە ئەندامانی بنەماڵەی جەمیل پاشای دیاربەکری بووە. قەدری جەمیل پاشا بەر لە سەفەری خۆی بۆ سەردانی کۆمار وەجدی ناردووە بۆ مەهاباد و ناو براو لەوێ لە ڕێزی هێزی پێشمەرگە لە مەهاباد و لە بەرەی سەردەشت خزمەتی کردووە. دوای ڕووخانی کۆمار لە گەڵ بارزانییەکان پاشەکشەی کردووە و لە پێک هەڵپڕژانێکدا لە گەڵ ئەڕتەشی ئێران بریندار بووە، دواتر گەڕاوەتەوە سوورییە و لە ساڵی ١٩٩٦ لە نەخۆشخانەیەک لە تەورێز کۆچی دوایی کردووە.
سەرچاوە: ماڵمسانیژ، بنەماڵەی جەمیل پاشا دیاربەکری و کوردایەتی(وەرگێڕان لە تورکی یەوە)، چاپی دەزگای بیر،چاپی دووەم ، دیاربەکر ٢٠٠٧

۱۳۹۳ خرداد ۲۱, چهارشنبه

وێنەیەکی دیکەی پۆدپۆلکۆڤنیک حوسێنی زێڕینگەران ( فرووهەر)

وێنەیەکی دیکەی پۆدپۆلکۆڤنیک حوسێنی زێڕینگەران ( فرووهەر)
نەمر ئیبراهیم زەردەشت فروورهەر منداڵی گەورە و تاقە کوڕی حوسێنی فڕووهەر لە کۆتاییەکانی ساڵی ٢٠١٠ بە ڕێگای فەیس بووک دا ئەو پەیامەی خوارەوەی بۆ من ناردبوو، بەداخەوە ئیبراهیم فرووهەر لە ١٤ی جوڵای ساڵی ٢٠١١ لە شاری دۆرتمۆند ی ئەڵمان ماڵاویی لە ژیان کرد و هەر لەو شارە نێژراوە. نەمر لەو هەموو ساڵانە دا لێپرسراوانە ئارشیوی وێنەی باوکی پاراست.

Biray xoşewîst kak Hesenî Qazî

Le bîrewerî êwe le barey byogirafî bawkim (Husên Furuher) her çend be kem u kurtîş bê zor zor sipasû lê dekem u diyare nêwî le bîr însanhayî berêz u muheqîq neço u car car ya debîsim ya dexwênimewe u debînim bew core bîrewerî lê dekrê u eweş bo min cêy şanazî ye. Le zehmetekanî êwe bew boneye qedirdanî u supasî lê dekem. Hîwam waye lej iyantan da hemîşe serkewtû, muwefeq bin. Sax u silametî êwe arezû dekem.
Ibirahîm Furuher
25-î December-î 2010

برای خۆشەویست کاک حەسەنی قازی
لە بیرەوەری ئێوە لە بارەی بیۆگڕافی باوکم ( حوسێن فرووهەر ) هەر چەند بە کەم و کورتیش بێ زۆر زۆر سپاسوو لێ دەکەم و دیارە نێوی لە بیر ئینسانهایی  بەڕێز و موحەقیق نەچۆ  و جار جار یا دەبیسم یا دەخوێنمەوە  و دەبینم بەو جۆرە بیرەوەری لێ دەکرێ  و ئەوەش بۆ من جێی شانازی یە. لە زەحمەتەکانی ئێوە بەو بۆنەیە قەدردانی  و سوپاسی لێ دەکەم.  هیوام وایە لەژیانتان دا هەمیشە سەرکەوتوو، مووەفەق بن. ساخ و سڵامەتی ئێوە ئارەزوو دەکەم.
ئیبراهیم فرووهەر

٢٥ی دیسامبری ٢٠١٠